Pytania i odpowiedzi

P: Czy ubytki przyszyjkowe są spowodowane przez mycie zębów twardą szczotką?

O:NIE. Gdyby tak było dziąsło pomiędzy zębami też byłoby starte . W szczególnych przypadkach, gdy są inne czynniki powodujące erozję szkliwa (nadkwasota, zespół jelita wrażliwego) zęby są bardzo miękkie i twarda szczotka przyspiesza ten proces. Ubytki przyszyjkowe są spowodowane głównie przez zgryz urazowy

 

P: Czy należy usuwać zęby 8 (mądrości)?

O:Decyzję o usunięciu zęba należy podjąć na podstawie zdjęć RTG oraz sytuacji w jamie ustnej. Zęby 8 wyrastają ok 20 roku życia ale korona zaczyna się kształtować już w wieku lat 6. W przypadku konieczności podjęcia leczenia ortodontycznego zęby 8  napierają na łuki zębowe utrudniając leczenie. W takich sytuacjach należy rozważyć podjęcie decyzji o ich wczesnym usunięciu.

 

P: W jakim wieku należy podjąć decyzję o usunięciu zęba 8 (mądrości)?

O:Ząb kształtuje się w kości zanim wyrośnie. Najpierw kształtowana jest korona zęba a następnie korzenie. Jeżeli na zdjęciu RTG zrobionym w wieku lat 10 widać wyraźnie że korona zęba 8 jest "położona" i pcha się na zęby 7 należy rozważyć usunięcie zębów 8 zanim dojdzie do deformacji całego łuku przez rosnący ząb 8. Taki zabieg nazywany jest odontektomią (usunięcie zawiązka zęba) i jest wykonywany w wieku lat 14-16.

 

P: Kiedy należy przyjść z dzieckiem do stomatologa pod kątem ewentualnego leczenia ortodontycznego?

O:Od samego urodzenia dziecka istnieje wiele czynników które mogą powodować powstanie lub nasilenie wad ortodontycznych. Może to być zbyt wysoka poduszka, ssanie kciuka, błędy żywieniowe oraz wiele innych. Warto skonsultować się na wczesnym etapie rozwoju dziecka celem ich wyeliminowania.

 

P: Moja córka ma 4 lata. Czy należy już zaczynać ewentualne leczenie ortodontyczne?

O:  Na pewno konieczna jest konsultacja celem określenia skali problemu. Samo leczenie nie musi jeszcze obejmować zastosowania aparatów, ale i takie przypadki się zdarzają. Może to być zalecenie ćwiczeń lub korekta postawy ciała co też wpływa korzystnie na rozwój dziecka.

 

P: Mój 2-letni syn ma krótkie wędzidełko języka. Kiedy podjąć decyzję o jego podcięciu?

O: Ocena stanu wędzidełka języka powinna być przeprowadzona przez lekarza. Zbyt krótkie wędzidełko może powodować problemy z wymową głosek, rozsunięcie siekaczy czy nieprawidłowe nawyki np. połykania śliny. W uzasadnionych przypadkach decyzja o podcięciu wędzidełka powinna być podjęta jak najwcześniej. Sam zabieg przebiega bardzo szybko a gojenie trwa 1-2 dni.

 

P: Czy zęby mleczne warto leczyć czy lepiej je usuwać?

O: ABSOLUTNIE zęby mleczne należy leczyć. Ich zadaniem jest m.in. przygotować miejsce dla zębów stałych. Zbyt szybko usunięty ząb 5 mleczny powoduje, że ząb stały 6 wyrasta za bardzo do przodu. W efekcie następne zęby stałe (4,5) rosnąc maja mniej miejsca i powstają stłoczenia.

 

P: Utraciłem zęby w odcinkach bocznych (6,7). Czy należy je odtworzyć?

O: Zęby boczne odgrywają bardzo ważną rolę w zgryzie. Rozgniatają twarde pokarmy ale również utrzymują zgryz na odpowiedniej wysokości. Gdy tracimy zęby boczne ich funkcję muszą przejąć zęby przednie, które nie są do tego przygotowane. Mają one pojedyncze korzenie w przeciwieństwie do zębów bocznych które mają ich kilka. Zęby przednie mogą w wyniku przeciążeń rozchwiać się lub zetrzeć. Ponadto obniżenie zgryzu może spowodować przeciążenie w stawach SSŻ. Między innymi z tych przyczyn należy jak najszybciej uzupełnić braki zębów w odcinkach bocznych.

 

P: Czy guma do żucia ma negatywny wpływ na moje zęby?

O: Guma do żucia została opatentowana w 1869 roku przez amerykańskiego dentystę  Williama F. Semple. Użył on kauczuku do stworzenia gumy, którą stosował do ćwiczeń żuchwy i pobudzania dziąseł. Z czasem zaczęto dodawać do niej wiele składników smakowych oraz powodujących przywrócenie prawidłowego pH jamy istnej. Jednak nadmierne, długie żucie gumy może mieć bardzo negatywne skutki. Można to porównać do treningu mięśni na siłowni. Jeżeli będziemy ćwiczyć zbyt mocno mięśnie nadmiernie rozrosną się powodując,  że zęby własne nie będą w stanie znieść obciążeń przez nie wytwarzanych. Zaczną się ścierać i łamać. Niestety w obecnych czasach guma do żucia stała się sposobem na odreagowanie stresu, co dodatkowo niekorzystnie odbija się na zębach. Guma powinna być stosowana wyłącznie 2-3 min po posiłku celem poprawy stanu pH jamy ustnej, jeżeli nie możemy umyć zębów w sposób tradycyjny.

 

P: Mam zaleconą szynę relaksacyjną na noc. Czy to wystarczy aby nie zgrzytać zębami?

O: Szyna relaksacyjna jest tylko jednym z elementów leczenia. Prawidłowo dobrana i wykonana pozwala zmniejszyć siły wyzwalane w nocy, jednak zawsze konieczna jest pełna analiza problemu gdyż bruksizm (zgrzytanie zębami) może odbywać się zarówno w nocy jak i w dzień.

 

P: "Strzeliło" mi coś przy ziewaniu i teraz mnie boli koło ucha . Co robić?

O: Mogło dojść do uszkodzenia krążka w SSŻ . Konieczna jest kontrola stomatologiczna, a do jej czasu znaczne ograniczenie otwierania  ust oraz nie spożywanie twardych potraw.

 

P: Kilka lat temu ugryzł mnie kleszcz. Czy może mieć to związek z bólami w stawie ssż?

O:  Ugryzienie przez kleszcza może być przyczyną choroby Boreliozy. Powikłania jakie mogą jej towarzyszyć obejmują objawy neurologiczne, skórne oraz dolegliwości stawowe. Staw SŻ jest również narażony na te powikłania. Mogą one manifestować się bólem lub klikaniem czy ograniczeniem ruchomości żuchwy. Za każdym razem po stwierdzeniu obecności kleszcza warto udać się do lekarza celem podjęcia działań minimalizujących ryzyko powikłań.

 

P: Od pewnego czasu boli mnie staw i nie mogę szeroko otworzyć ust.

O: Mogło dojść do zablokowania stawu. Przyczyną może być uraz bądź stan zapalny. Bezwzględnie konieczna jest szybka konsultacja i podjęcie leczenia aby stan taki się nie utrwalił.

 

P: Mam "migreny" i boli mnie rano w okolicy karku i szyi. Czy można temu jakoś zaradzić?

O: Bardzo często migrena mylona jest z nadmiernym napięciem mięśni w obrębie karku i szyi. Warto skonsultować się czy przyczyną jest tylko nadmierne napięcie mięśni. W takich przypadkach odpowiednie, kompleksowe leczenie pozwala wyeliminować poranny ból a niejednokrotnie pozwala również na zmniejszenie bólu odczuwanego z powodu migren.

 

P: "Strzeliło " mi coś w SSŻ, boli mnie i teraz zęby do siebie " nie pasują".

O: Mogło dojść do zablokowania krążka w jednym lub obu SSŻ. Konieczna jest szybka kontrola ich stanu i ewentualne leczenie. Do tego momentu należy ograniczyć ruchy żuchwy i nie spożywać twardych potraw.

 

P: Zdarza się, że po szerokim ziewaniu nie mogę zamknąć ust. Co z tym robić?

O: Taki stan może być potencjalnie niebezpieczny. Staw SŻ mógł zostać rozciągnięty nadmiernie w przeszłości na skutek urazów lub indywidualnych cech anatomicznych. Konieczna jest konsultacja i ewentualne leczenie.

 

P: Moja córka ma 10 lat i jest bardzo „giętka”. Czy może to mieć wpływ na jej stawy w przyszłości?

O: Elastyczność stawów jest bardzo pożądaną cechą, jednak gdy jest ona nadmierna stawy stają się "luźne" i może dochodzić do powstania wad postawy i innych schorzeń. Stawy skroniowo żuchwowe podlegają podobnym zasadom co wszystkie inne stawy. Może do chodzić do zwichnięć lub łatwiejszego ich zablokowania. Należy zasięgnąć porady celem wyeliminowania istnienia choroby układowej (kolagenoza).

 

P: Czy parodontoza jest dziedziczna?

O: Terminem Parodontoza bardzo często określa się szeroką grupę objawów dotykających zęby i dziąsła. Nie można mówić jednak o dziedziczności choroby a jedynie o pewnych predyspozycjach rodzinnych. Parodontoza jest ściśle związana z bakteriami bytującymi w kieszonkach dziąsłowych. Taka kieszonka najczęściej tworzy się na skutek nieprawidłowego ustawienia zębów w połączeniu z tendencją do zgrzytania i predyspozycjami ze strony dziąseł. Bakterie zaś pojawiają się przy braku higieny. Wśród czynników dodatkowych należy wyliczyć stres i dietę. Z tego powodu np. wcześnie wdrożone leczenie ortodontyczne może w znacznym stopniu ograniczyć tendencje do powstawania parodontozy w wieku dorosłym.

 

P: Czy nadmierne picie napojów typu cola jest szkodliwe?

O: TAK. Sporadyczne spożywanie tego typu napojów jest w niektórych sytuacjach nawet wskazane. Nadmierne ich picie powoduje jednak wzrost poziomu kwasu w jamie ustnej, co prowadzi do erozji i szybszego ścierania się zębów.

 

P: Boli mnie ząb a nie ma próchnicy. Jaka może być przyczyna?

O: Przyczyną bólu zęba może być nie tylko próchnica. W wielu przypadkach nadmiernie obciążony ząb może powodować podobne objawy. W takich przypadkach nawet leczenie kanałowe nie przynosi ulgi a w rezultacie dochodzi do usunięcia zęba. Jeżeli podobny schemat się powtarza szybko można utracić znaczną liczbę zębów. Aby tego uniknąć konieczna jest dokładna diagnostyka zgryzu.

 

P: Nie mam kilku zębów i chcę wykonać implanty. W jakiej kolejności planować leczenie?

O: Leczenie implantologiczne w chwili obecnej jest najbardziej zbliżone do ideału w odtwarzaniu funkcji brakującego zęba. Sam implant stanowi sztuczny korzeń zaś odbudowana na nim korona powinna jak najwierniej symulować własnego zęba. Aby tak było należy przed wszczepieniem implantu dokładnie ułożyć cały plan leczenia. Może on, w zależności od potrzeb, obejmować również leczenie ortodontyczne i protetyczne czy zachowawcze i periodontologiczne. W takich warunkach implant będzie składnikiem doskonale uzupełniającym i podpierającym cały zgryz.

 

P: Od pewnego czasu szumi mi w uszach i słyszę „piski” a lekarz laryngolog nie znalazł żadnego stanu zapalnego. Czy może to mieć związek z problemami w SSŻ?

O: W znacznej liczbie przypadków stwierdza się dolegliwości ze strony narządu słuchu, które nie mogą być zdiagnozowane przez laryngologów. Dotyczy to szumów i pisków oraz różnego rodzaju objawów bólowych w okolicy uszu. W takich przypadkach bezwzględnie należy dokonać badania dotyczącego okluzji i stanu SSŻ celem wyeliminowania tych obszarów jako przyczyn dolegliwości.

  

P: Mam Zespół jelita wrażliwego i czasami odbijanie treści żołądkowej. Czy jest to groźne dla zębów?

O: Nadkwasota, zarzucanie treści żołądkowej czy zespół jelita wrażliwego są dolegliwościami bardzo mocno wpływającymi na stan naszego uzębienia. Nadmiar kwasu powoduje że szkliwo naszych zębów łatwiej ulega erozji czyli jest bardziej podatne na próchnicę oraz na starcie. Jeżeli taki stan będzie utrzymywał się przez dłuższy czas może dojść do znacznego obniżenia zwarcia i konieczna będzie odbudowa protetyczna celem ochrony samych zębów oraz SSŻ.

 

P: Moje dziecko ma 5 lat i ssie kciuk. Czy jest to szkodliwe?

O: Wszelkie nieprawidłowe nawyki ssania palca, poduszki, smoczka lub innych rzeczy są w tym wieku bardzo szkodliwe. W efekcie może dojść do deformacji całego wyrostka kostnego wraz z tworzącymi się w nim zawiązkami zębów stałych. W późniejszym wieku, gdy zęby te będą wyrastały, zdeformowany wyrostek kostny spowoduje że wyrosną one w nieprawidłowym miejscu i nie będą pasowały do zębów przeciwstawnych. Konieczne będzie długotrwałe leczenie ortodontyczne, które nie zawsze może przynieść oczekiwany, idealny rezultat gdyż problem będzie dotyczył również wyrostka kostnego a nie tylko samych zębów.

 

P: Moje dziecko ma 3 lata i mocno zgrzyta zębami. Czy jest to groźne?

O: Zgrzytanie zębami jest między innymi sposobem na  odreagowanie stresu. Sytuacje stresowe dotykają również bardzo często dzieci. W wieku niemowlęcym miały one do dyspozycji np. smoczek jako uspokajacz. W wieku kilku lat oczekuje się od nich że będą stawiać czoła problemom tak jak dorośli. Proste, z punktu widzenia dorosłych, problemy powodują ogromny stres u dziecka. Dlatego szuka ono sposobu na jego odreagowanie. Warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym ale również sprawdzić czy nie ma zaburzeń układu zębowego. W takich przypadkach stosowanie aparatów ortodontycznych może przynosić podwójny efekt - poprawy zgryzu i eliminacji zgrzytania.

 

P: Mam ponad 40 lat. Czy leczenie ortodontyczne jest jeszcze możliwe ?

O: Leczenie ortodontyczne bardzo często obejmuje również pacjentów dorosłych. W takich jednak przypadkach należy zrozumieć, że zęby są już częściowo starte i samo leczenie ortodontyczne może nie być wystarczające. Konieczne może być również leczenie zachowawcze i protetyczne. Należy również pamiętać aby kompleksowo zaplanować rehabilitację całego zgryzu. W  takich przypadkach leczenie ortodontyczne stanowi jeden z etapów leczenia (np przed implantacją czy odbudową protetyczną).

 

P: Moje dziecko ma ząb mleczny a nie ma zawiązka zęba stałego. Jak powinnam postąpić?

O: Brak zawiązka zęba stałego należy potwierdzić na zdjęciu rtg. W chwili obecnej metodą z wyboru jest utrzymanie zęba mlecznego do ok. 18 roku życia a następnie zamiana tego zęba na implant. Ponieważ zęby mleczne mają inną szerokość niż stałe należy dokładnie zaplanować czas implantacji oraz odpowiednio połączyć to z leczeniem ortodontycznym. Nie wskazane jest usuwanie zęba mlecznego i czekanie aż luka się zamknie rosnącymi zębami stałymi.